Keban’daki Kapalı Ocakların Maden atıkları Fırat‘ı zehirliyor.

Keban Kurşunkaya Köyü Muhtarı Uğur Doğan, geçmişten kalan bu atıkların yağmur sularıyla Fırat’a karıştığını belirterek Firma sahiplerine acil temizlik çağrısı yaptı. Muhtar Doğan: ”Bölge halkı olarak ortak talebimiz: Madenciliğe değil, çevre kirliliğine karşıyız; bu atıklar temizlensin, Fırat korunsun. Çevre ve Şehircilik Bakanımız Murat Kurum deprem zamanı ilimize ve bölgemize çok iyi işler yaptı. Biz Elazığ Keban halkı olarak Çevre ve Şehircilik Bakanımız Murat Kurum’u candan seviyoruz, bu sorunumuzu da ancak bakanımız çözer. Bakanlıklarımızdan bu konuda yardım talep ediyoruz” dedi.

20 YILDIR ÇÖZÜM BEKLEYEN ÇEVRE SORUNU

Keban’da geçmişte Etibank tarafından işletilen maden sahalarının kapanmasının ardından geriye kalan galeriler ve maden atık yığınlarının yaklaşık 20 yıldır yerinde öylece durduğu iddia ediliyor. Bölge sakinlerine göre, bu atıklar her yağmurda yüzey sularıyla hareket ederek tarım arazilerine ve doğrudan Fırat Nehri’ne ulaşıyor.

Keban Kurşunkaya Köyü Muhtarı Uğur Doğan, durumun köy yaşamını felç ettiğini belirterek, “Ne hayvancılık yapabiliyoruz ne de sebze-meyve ekebiliyoruz. Buradan akan sular doğrudan toprağımıza ve Fırat’a karışıyor. Madenciliğe karşı değiliz ama bu kaderine terk edilmiş atıkların bir an önce ruhsat sahibi firma tarafından temizlenmesini istiyoruz” dedi.

YABANCI FİRMA RUHSATI VE ‘MİRAS ATIK’ İKİLEMİ

Bölgede yaşayanların aktardığı bilgilere göre, maden sahasının mevcut ruhsatı Yeni Köprü Madencilik adına bulunuyor. Yeni Köprü Madencilik ’in ortaklık yapısı ise %50 Yerli, %50 Avusturalyalı ortaklardan oluşuyor. Şirketin 2006 yılında bu sahayı devraldığı kayıtlardan öğrenildi.

Ancak, Maden sahasının ruhsat sahibi şirketin devraldığı sahalarda, kendisinden önceki işletmelerden kalma, atıkları, yürürlükteki maden yasası gereği: temizlemesi gerektiğini ifade eden Vatandaşlar, “Mevcut ruhsat sahibi yabancı ortaklı firma yeni üretim yapmıyor, sahasındaki bu “kimyasal atıkları” temizlemekle yükümlü. Bu atıklarının temizlemesini istiyoruz Toprağımızı suyumuzu kirletmeye hakkı yoktur.” İfadesini kullandılar.

Yerel gazeteci Fethi Oruç, konunun önemine dikkat çekerek: “Galerilerden akan maden atıkları hemen aşağıdaki Fırat Nehri’ne akıyor. Ruhsat sahibi firmanın bu atıkları temizlemesi ve arsenik ile ağır metal analizlerini yaptırması gerekiyor. Bu sadece Keban’ı değil, nehir boyunca milyonlarca insanı ilgilendiren bir çevre davasıdır. Diye konuştu.

ESKİ GALERİLERDE GÜVENLİK ENDİŞESİ

Bölgedeki çevre sorununun yanı sıra eski maden galerileri can güvenliği açısından da tartışma konusu oldu. Bazı galerilerin girişlerinin ilkel yöntemlerle, saclarla kapatıldığı ancak bu önlemlerin yeterli olmadığı ileri sürüldü.

Özellikle bölgeye doğa yürüyüşü ve tırmanış amacıyla gelen kişilerin, avcıların, çobanların ve yaban hayvanlarının, eski galerilere düşebileceğine dikkat çeken muhtar Doğan, galerilerde meydana gelebilecek çökme ve göçüklerin ciddi tehlike oluşturabileceğini iddia etti.

 Muhtar Doğan, Bölge sakinleri olarak, eski galerilerin tamamının uzman ekipler tarafından kontrol edilmesini ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını istediğini söyledi.

BALIKÇILIK VE TARIM TEHLİKEDE

Keban’ın en büyük ekonomik dinamiklerinden biri olan kafes balıkçılığı ve Fırat’a dayalı tarımsal sulama, bu kirlilik tehdidiyle doğrudan karşı karşıya. Su Ürünleri Birlik Başkanı Gökhan Elgin, Fırat’ın su kalitesinin sürdürülebilir balıkçılık için hayati olduğunu belirterek: “Balıkçılık sektörü olarak endişeliyiz. Olası bir ağır metal veya arsenik kirliliği, su ürünleri neslini ve insan sağlığını riske atar. Söz konusu Madenin ruhsat sahibi Firma, bu atıkların temizliğini yapmalıdır. İlgili Bakanlıklarımızdan bu konuda yardım istiyoruz” diye konuştu.

BAKANLIKLARA ORTAK ÇAĞRI

Keban halkı ve sivil toplum temsilcileri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na seslenerek şu taleplerde bulundu: Sahada kapsamlı çevre ve su analizleri yapılmalı. Toprak ve Fırat Nehri’nden numuneler alınmalıdır. Ruhsat sahibi yabancı ortaklı firma (Yeni Köprü Madencilik), yasal mevzuat gereği sahasındaki geçmiş atıkları temizlemekle yükümlü kılınmalıdır. Fırat Havzası’nı tehdit eden bu “miras kirlilik” acilen ortadan kaldırılmalıdır. Diye çağrıda bulundular.

“SESSİZ KALMAYACAĞIZ”

Muhtar Doğan, çevresel endişeler nedeniyle köylerin boşalmaya başladığını, genç nüfusun göç ettiğini belirterek yetkililere çağrı yaptı. Kurşunkaya Köyü Muhtarı Doğan: Bölge halkı olarak, maden atıklarının bulunduğu alanların kaderine terk edilmesine sessiz kalmayacaklarını, gerekirse hukuki haklarını da kullanacaklarını ifade ederek: “Çevreye saygılı madencilik anlayışını savunuyoruz. Yerli veya yabancı hiçbir firma, Fırat’ı kirletme lüksüne sahip değildir. 20 yıldır bekleyen bu atıkların temizlenmesi, bir vicdan ve çevre borcudur. Fırat’ın temizliği, yalnızca Keban’ın değil, Türkiye’nin en büyük su havzalarından birinin geleceğidir.” Diye sözlerine ekledi