Başkanlık Sisteminde Revizyon: Müsteşarlık Geri Dönüyor.

Eylül, sonbaharın müjdecisi olarak bilinir. Yaz rehavetinden çıkar, kış hazırlıklarına başlarız. 21 Eylül önemli bir tarihtir. Gece ve gündüz süreleri eşitlenir o günden sonra da geceler uzayıp  gündüzler de kısalmaya başlar. Eylül ayının özllikleri saymakla bitmez. Eylül ayında siyaset de hareketlenir. Bu ay zira oldukça hareketli başladı. Sürpriz kararların açıklandığı, gündemi sarsan gelişmeler birbirini izledi.

CHP'nin İstanbul Kongresi'nin mahkeme kararıyla iptali ve Gürsel Tekin'in görevlendirilmesi, 15 yaşındaki bir çocuğun sürüklendiği menfur terör eylemiyle polislerimizin şehit edilmesi ve bir medya holdingi ile 121 şirkete yönelik kara para aklama iddiasıyla el konulması, gündeme bomba gibi düştü. Bu satırlar yazılırken dahi, pazartesi günü görüşülecek olan ve CHP'nin Kasım 2023'teki kurultayının iptal talebini ele alan mahkeme kararı, merakla beklenen bir diğer konu olarak kamuoyunda merakla bekleniyor olacak.

İşte bu gündem kargaşasının ortasında, size Ankara kulislerinde fısıldanan bambaşka bir konudan bahsetmek istiyorum. Eylül'ün son günlerinde açıklanması beklenen kararlar öncesinde, kısa bir yakın tarih yolculuğuyla hafızalarımızı tazeleyelim.

Hepimizin malumu olduğu üzere; 15 Temmuz 2016'daki hain darbe girişimi sonrasında siyasi partiler arasındaki yeni anayasa ve sistem değişikliği tartışmaları hız kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve iktidar partisi AK Parti, MHP'nin desteğiyle başkanlık sistemine geçişi öngören anayasa değişikliği teklifini Meclis'e getirdi. Ocak 2017'de 21 maddelik değişiklik kabul edildi ve parlamenter sistemden "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişin yolu açıldı.

16 Nisan 2017'de yapılan referandumdan %51,4 "Evet" oyu çıktı. Sistem değişikliği, halkoyuyla onaylandı. 9 Temmuz 2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi resmen yürürlüğe girdi. 24 Haziran 2018 seçimlerinde Erdoğan, yeni sistemin ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildi. 2 Temmuz 2018'de yayımlanan 703 Sayılı KHK ile Başbakanlık kaldırıldı, Bakanlar Kurulu sona erdi. Müsteşar ve müsteşar yardımcısı gibi kariyer bürokrasisinin omurgasını oluşturan kadrolar lağvedildi. Yerine, siyasi atamayla göreve gelen "Bakan Yardımcıları" makamı getirildi. Birçok üst kurul, ajans ve başkanlık doğrudan Cumhurbaşkanlığı'na bağlandı.

Bu kısa tarihi hatırlamamızın ardından, gelelim kulislerde dönen asıl güncel konuya...

Temmuz ayındaki Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında, bakanlarla yenilen akşam yemeğinde, kabine değişikliği kararının Eylül ayına ertelendiği bilgisi paylaşılmıştı. Cumhurbaşkanı'nın zihnindeki değişim senaryosu, Eylül’ün gelmesiyle Ankara kulislerinde yeniden hararetle konuşulmaya başlandı. Ancak ayın ilk yarısında yaşanan yoğun gelişmeler, bu beklentiyi gündemin geri planına itti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Katar seyahati dönüşünün ardından, 18 Eylül'de BM toplantısına katılmak üzere Amerika'ya gidecek. "Reis’i, oldukça yoğun bir program bekliyor. İşte Cumhurbaşkanı'nın gündem maddelerinden biri de, uzun süredir beklenen kabine değişikliği ile birlikte, yürürlükteki başkanlık sisteminde yapılması planlanan yapısal revizyonlar.

Bu revizyonların en dikkat çekici başlığı ise, 2 Temmuz 2018'de 703 Sayılı KHK ile kaldırılan **Müsteşarlık** kadrosunun yeniden ihdas edilmesi. Cumhurbaşkanı'nın Amerika seyahati dönüşünde, uzun süredir üzerinde çalışılan bu sistem revizyonlarını kamuoyuna açıklaması ve sistemin aksayan yönlerini gidermeye yönelik adımları duyurması bekleniyor. Bu kapsamda, yeni kabine üyeleri de belirlenerek, 1 Ekim'de Meclis'in açılışını takiben Ekim'in ilk haftasında yeni bakanlar yemin ederek görevlerine başlayacaklar.

Ankara kulislerinden edindiğimiz detaylara göre; Engelli Bakanlığı'nın kurulması, bazı bakanlıkların yeniden yapılandırılması ve bakan sayısının artırılması gündemde. Ancak daha da önemlisi, bakan yardımcıları arasında yaşanan yetki karmaşası ve siyasi çekişmeleri ortadan kaldırmak amacıyla, devletin tecrübeleri ile sürekliliğini temsil eden ‘Müsteşarlık ve müsteşar yardımcılığı’ makamlarının yeniden faaliyete geçirilmesi hedefleniyor. Bu hamle ile devlet işleyişindeki bürokratik aksaklıkların giderilmesi ve daha istikrarlı bir yönetim modeline ulaşılması planlanıyor.

Önümüzdeki günlerde, Türkiye'nin yönetim modelinde önemli bir sayfa daha açılacak gibi görünüyor. Sonbahar, siyasette de yeniden yapılanma mevsimi olacak. Ankara’nın derin kulislerinde daha neler konuşuluyor bir bilseniz…