Hukukun Gücüyle Terörsüz Türkiye

Türkiye'nin yaklaşık kırk yıldır sırtında taşıdığı ağır bir yük vardı: Terör.

Bu süreçte yalnızca güvenlik güçlerimizi değil; gençlerimizi, ailelerimizi, umutlarımızı da kaybettik. Nice ocaklara ateş düştü, nice çocuk babasız, nice anne evlatsız kaldı. Bir yandan da ülkemizin büyük kaynakları kalkınmaya değil, güvenliğe harcanmak zorunda kaldı.

Bugün artık hepimizin ortak dileği aynı: Bu acılar bir daha yaşanmasın.

İşte Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" tam da bu noktada önem kazanıyor. Bu teklif birkaç maddeden oluşan teknik bir hukuk metni değil; silahların tamamen susmasını hukuk zemininde kalıcı hâle getirme çabasının çerçevesini belirliyor.

Elbette herkesin bu süreçle ilgili farklı düşünceleri olabilir. Sorular sorulması, eleştirilerin yapılması son derece doğaldır. Çünkü konu hepimizin ortak geleceğini ilgilendiriyor. Ancak tartışmaları önyargılarla değil, hukukun ortaya koyduğu ilkeler çerçevesinde yapmak da en az o kadar önemlidir.

Anayasa'nın 5. maddesi devlete önemli bir görev yüklüyor. Devlet, vatandaşın hak ve özgürlüklerini koruyacak, toplumun huzurunu sağlayacak, milli dayanışmayı güçlendirecek ve insanların güven içinde yaşayabileceği şartları oluşturacaktır.

Terörün sona ermesi işte bu hedeflerin gerçekleşmesine hizmet edecek en önemli adımlardan biridir.

Bir hukuk devletinde sadece silah bırakılması yetmez. Bunun hukuki sonuçlarının da açık kurallarla belirlenmesi gerekir. Aksi hâlde belirsizlik doğar, belirsizlik ise güveni zedeler.

Kanun teklifi tam da bu ihtiyacı karşılamayı amaçlıyor. Sürecin güvenlik kurumlarının tespitlerine dayanması, devlet tarafından resmen ilan edilmesi ve yargı denetimine açık olması, hukuki güvencenin sağlanmasına yönelik önemli unsurlar olarak öne çıkıyor.

Teklife yönelik en çok dile getirilen sorulardan biri de eşitlik ilkesi.

"Bu düzenleme bir ayrıcalık mı getiriyor?" diye soranlar var.

Oysa Anayasamızdaki eşitlik ilkesi, herkese her durumda aynı işlemin yapılmasını değil, aynı durumda olanlara aynı kuralların uygulanmasını ifade eder. Burada da silah bırakılması, örgütsel yapının tamamen sona ermesi ve bazı ağır suçların kapsam dışında tutulması gibi objektif şartlar aranıyor. Yani düzenleme, belirli koşulların gerçekleşmesine bağlı bir hukuki çerçeve oluşturmayı hedefliyor.

Belki de en önemli mesele ise yaşam hakkıdır.

Çünkü terörün bitmesi demek, yeni şehit haberlerinin gelmemesi demektir.

Bir annenin daha evladını toprağa vermemesi demektir.

Bir çocuğun babasına kavuşmayı beklememesi demektir.

Bir gencin eline silah yerine kalem alabilmesi, geleceğini korkuyla değil umutla kurabilmesi demektir.

İşte bütün hukuk düzenlerinin korumaya çalıştığı en temel değer de budur: İnsan hayatı.

Modern ceza hukuku da yalnızca cezalandırmayı değil, suçtan vazgeçen kişinin yeniden topluma kazandırılmasını amaçlar. Elbette ağır suçların cezasız kalması düşünülemez. Nitekim teklif de belirli suçları kapsam dışında tutarak bu konuda bir denge kurmaya çalışıyor.

Dünyanın farklı ülkelerinde yaşanan benzer süreçler bize önemli bir gerçeği gösteriyor. Kalıcı barış yalnızca güvenlik tedbirleriyle değil, güçlü hukuki düzenlemelerle desteklendiğinde daha sağlam bir zemine oturuyor.

Hiçbir ülkenin yaşadığı tecrübe birebir bizimkine benzemez. Ancak hukukun, toplumsal barışın en güçlü dayanaklarından biri olduğu gerçeği değişmiyor.

Elbette bu teklif de tartışılacaktır. Eksikleri varsa giderilecek, komisyonlarda değerlendirilecek, Meclis'te farklı görüşler dile getirilecektir. Zaten demokrasinin gereği de budur.

Fakat bir gerçeği de unutmamak gerekir.

Bu ülkenin çocukları artık terörü konuşarak değil; bilimi, üretimi, sanatı ve kalkınmayı konuşarak büyüsün istiyoruz.

Analar artık evlatlarını endişeyle değil, gururla uğurlasın istiyoruz.

Kaynaklarımız çatışmaya değil; eğitime, yatırıma ve geleceğe ayrılsın istiyoruz.

İşte bütün mesele budur.

Eğer hukuk, silahların tamamen susmasına katkı sağlayacak bir zemin oluşturabiliyorsa, bunu peşin hükümlerle değil; akılla, hukukla ve sağduyuyla değerlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur.

Çünkü güçlü devlet sadece sınırlarını koruyan devlet değildir; vatandaşına huzur veren devlettir.

Ve biliyoruz ki kalıcı barış, en sonunda hukukun konuştuğu yerde filizlenir.